Zakład Medycyny Laboratoryjnej
Zakład Medycyny Laboratoryjnej

Immunologia

II rok, kierunek analityka medyczna,
rok akademicki 2026/2027, semestr zimowy

Osoba odpowiedzialna za dydaktykę: dr n. med. Paweł Kozłowski

 

Plan ćwiczeń

Miejsce i wymiar zajęć z Immunologii:
Zajęcia obejmują 55 godzin, w tym: wykłady 20, seminaria 15, ćwiczenia 20 godzin,
ECTS = 4.
Ćwiczenia: Sale ćwiczeniowe Zakładu Medycyny Laboratoryjnej, ul. Banacha 1a
Seminaria: sala prof. Sawickiego (dawna B - WF)
Wykłady – sala prof. Koskowskiego

Forma zaliczenia przedmiotu: Egzamin testowy w sesji zimowej

Cel nauczania i zakres przedmiotu:

  • Poznanie budowy i funkcji układu odpornościowego człowieka;  
  • Poznanie podstawowych mechanizmów indukcji i rozwoju odpowiedzi immunologicznej oraz procesów leżących u podłoża chorób alergicznych, autoimmunologicznych, nowotworowych, odrzucania przeszczepów oraz pierwotnych i wtórnych niedoborów oporności;
  • Poznanie możliwości zastosowania przeciwciał, cytokin i komórek należących do układu odpornościowego w celach diagnostycznych i terapeutycznych
  • Nabycie umiejętności przeprowadzania badań podstawowymi metodami immunologicznymi (w tym izolacji komórek układu odpornościowego, przeprowadzanie testów immunoenzymatycznych, oceny subpopulacji limfocytów, oceny funkcji komórek układu odpornościowego, wykonywania testów w oparciu o reakcje antygen-przeciwciało, interpretacji wyników podstawowych badań immunologicznych).
  • Program nauczania:

Wykłady:

1. Wprowadzenie do układu odpornościowego: komórki, tkanki i narządy układu odpornościowego, przeciwciała, układ dopełniacza, receptory limfocytów T, cząsteczki MHC (prof. Olga Ciepiela)

2. Rodzaje odpowiedzi immunologicznej: odporność wrodzona, prezentacja antygenu, współdziałanie komórek w wytwarzaniu przeciwciał, komórki żerne w odporności, cytotoksyczność odpowiedzi immunologicznej, regulacja odpowiedzi immunologicznej, odpowiedzi immunologiczne w tkankach (prof. Olga Ciepiela)

3. Immunologia zakażeń: odporność przeciwwirusowa, odporność przeciwbakteryjna i przeciwgrzybiczna, odporność na inwazje pasożytnicze, szczepienia (dr Paweł Kozłowski)

4. Odpowiedzi immunologiczne przeciw tkankom: tolerancja immunologiczna, odporność na nowotwory, mechanizmy zabezpieczające przed autoagresją. (dr Sławomir Białek)

5. Nadwrażliwości: typu I (natychmiastowa), typu II, typu III, typu IV . Choroby o podłożu atopowym (dr Sławomir Białek)
6. Autoimmunizacja i choroby autoimmunizacyjne (dr Paweł Kozłowski)
7. Pierwotne i wtórne niedobory odporności. (prof. Olga Ciepiela)
8. Techniki laboratoryjne mające (dr Paweł Kozłowski)
9. Przeciwciała monoklonalne i ich zastosowanie w diagnostyce i terapii (dr Sławomir Białek)

10. Immunologia transplantacyjna (dr Marcelina Grabowska) 

Seminaria:

 

1. Śmierć komórki. Autofagia. Proteasom i inflamasom (prof. Olga Ciepiela)

2. Mechanizmy cytotoksyczności limfocytów (mgr Aleksandra Kumorek)

3. Układ dopełniacza (mgr Aleksandra Kumorek)

4.Odporność wrodzona – mechanizmy obronne neutrofili (fagocytoza, degranulacja, NETs) (prof. Olga Ciepiela)

5.Immunologiczne podłoże reakcji SIRS, sepsa (dr Paweł Kozłowski)

6.Diagnostyka niedoborów odporności oraz funkcjonowania układu odpornościowego (dr Paweł Kozłowski)

7. Odporność błon śluzowych (dr Paweł Kozłowski)

8. Immunologia rozrodu (mgr Milena Małecka-Giełdowska)

Ćwiczenia:

 

1. Izolacja limfocytów (mgr Milena Małecka-Giełdowska)

2. Test redukcji błękitu nitrotetrazolowego (NBT) (mgr Aleksandra Kumorek)

3. Immunofenotypowanie subpopulacji limfocytów (mgr Aleksandra Kumore)

4. Wstęp do technik immunoenzymatycznych. Testy immunochromatograficzne (mgr Kamila Kurzajak)

5. Techniki elektroforetyczne i immunoelektroforetyczne (mgr Aleksandra Kumorek)

6. Testy immunoenzymatyczne (ELISA) (dr Marzena Iwanowska)

7. Detekcja apoptozy za pomocą cytometrii przepływowej (mgr Milena Małecka-Giełdowska)

8. Testy lateksowe. Odczyny precypitacyjne. (mgr Kamila Kurzajak)

9. Diagnostyka alergii IgE-zależnych. Interpretacja wyników badań (dr Sławomir Białek)

10.Oznaczanie składowych układu dopełniacza. Interpretacja wyników (dr Paweł Kozłowski)

 Podczas ćwiczeń obowiązuje strój ochronny – buty, fartuch

Formy kontroli i ocena wyników nauczania:
Podstawą zaliczenia przedmiotu jest:

  • Kolokwium testowe po 4. seminarium,
  • Kolokwium testowe po 8. seminarium
  • Raport z wykonywanych ćwiczeń
  • Egzamin testowy przeprowadzany w sesji zimowej, obejmuje 60 pytań jednokrotnego wyboru i trwa 60 minut. Aby być dopuszczonym do egzaminu, należy być obecnym na seminariach i ćwiczeniach (dopuszczalna nieobecność na 2 z zaplanowanych 20 zajęć), wziąć udział we wszystkich wykładach w formie e-learningu oraz zaliczyć kolokwium.

Literatura obowiązkowa:

  1. Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T.: Immunologia, PWN, Warszawa 2017
  2. Lasek W.: Immunologia: podstawowe zagadnienia i aktualności. PWN, Warszawa 2014

Literatura uzupełniająca:

  1. Bryniarski K.: Immunologia. Edra Urban & Partner, Wrocław 2017
  2. Abbas AK., Lichtman AH., Pillai S.: Immunologia – funkcje i zaburzenia układu immunologicznego. Red. wyd. pol. Żeromski J., Edra Urban & Partner,Wrocław 2015 
  3. Żeromski J., Madaliński K., Witkowski JM.: Diagnostyka immunologiczna w praktyce lekarskiej. Mediton, Łódź 2017, z serii Immunologia w praktyce.
  4. Vollma A, Zundorf I, Dingremann T. Immunologia i immunoterapia. Red. wyd. pol. Żeromski J. Medpharm Polska 2015

 

Regulamin przedmiotu - do podpisania na pierwszych zajęciach

  1. Zajęcia z immunologii realizowane są w wymiarze 20h ćwiczeń, 15h seminariów, 20h wykładów
  2. Obecność na wszystkich rodzajach zajęć jest obowiązkowa
  3. Dopuszczalna jest nieobecność na 2 zajęciach (spośród 28 zajęć, które odbywają się w całym semestrze)
  4. Podczas ćwiczeń obowiązuje strój ochronny – buty, fartuch
  5. Ćwiczenia z immunologii są w większości ćwiczeniami z materiałem biologicznym, podczas których obowiązuje noszenie rękawiczek ochronnych
  6. Zakład udostępnia maksymalnie 2 pary rękawiczek na 1 ćwiczenie na studenta i są to rękawiczki nitrylowe, winylowe bądź lateksowe dostępne w rozmiarach S, M i L. W przypadku potrzeby użycia przez studenta większej liczby rękawiczek, student jest zobowiązany do posiadania własnej odzieży ochronnej.
  7. Ćwiczenia odbywają się w salach ćwiczeniowych Zakładu Medycyny Laboratoryjnej WUM, przy ul. Banacha 1a, blok C, niski parter
  8. W trakcie ćwiczeń mogą odbyć się niezapowiedziane kartkówki, przy czym obligatoryjna jest kartkówka z treści pierwszego wykładu, która odbędzie się na pierwszym możliwym ćwiczeniu (w zależności od możliwości czasowych ćwiczenia). Kartkówka jest w krótkiej formie opisowej (2 krótkie pytania) i trwa 5 minut.
  9. Na kartkówkach obowiązuje materiał z ćwiczeń, które odbywają się w dniu kartkówki (z wyłączeniem pierwszej kartkówki z pierwszego wykładu).
  10. Uzyskanie dwóch ocen bardzo dobrych z kartkówek i zaliczenie pozostałych kartkówek skutkuje dodaniem 1 punktu do wyniku egzaminu końcowego
  11. Uzyskanie co najmniej dwóch ocen dobrych z 2 kartkówek i zaliczenie pozostałych kartkówek skutkuje dodaniem 1 punktu do wyniku egzaminu końcowego, jeśli studentowi brakuje 1 pkt do zaliczenia egzaminu.
  12. Kartkówek nie można poprawiać
  13. W trakcie realizacji przedmiotu zaplanowane są dwa kolokwia – po 4. seminarium (z treści seminariów, które się odbyły) i po 8 seminarium. Szczegółowy zakres kolokwiów jest ustalany z każdą z grup seminaryjnych osobno, jednak zawsze uwzględnia treści przedstawiane na seminariach.
  14. Kolokwium jest w formie testu jednokrotnego wyboru z 25 pytaniami.
  15. W przypadku kolokwium stacjonarnego, czas trwania kolokwium wynosi 25 minut. W przypadku kolokwium on-line na platformie e-learningowej, czas jego trwania wynosi 25x45 sekund, tj. 18 minut i 45 sekund
  16. Kolokwium można poprawiać maksymalnie 2 razy
  17. Uzyskanie dwóch ocen bardzo dobrych z kolokwiów skutkuje dodaniem 2 punktów do wyniku egzaminu końcowego
  18. Uzyskanie co najmniej dwóch ocen ponad dobrych z kolokwiów skutkuje dodaniem 1 punktów do wyniku egzaminu końcowego
  19. Uzyskanie co najmniej dwóch ocen dobrych z obu kolokwiów skutkuje dodaniem 1 punktu do wyniku egzaminu końcowego, jeśli studentowi brakuje 1 pkt do zaliczenia egzaminu.
  20. Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest obecność na co najmniej 26 zajęciach oraz zaliczenie obu kolokwiów
  21. Egzamin z przedmiotu Immunologia w pierwszym terminie jest egzaminem testowym, składającym się z 60 pytań jednokrotnego wyboru. W zależności od dostępności sal komputerowych, odbywa się w formie elektronicznej na komputerach WUM, lub w formie papierowej.
  22. Warunkiem zaliczenia egzaminu jest uzyskanie 60% punktów, z uwzględnieniem punktów, które można uzyskać z kartkówek i kolokwiów. Podczas pierwszego terminu egzaminu nie ma możliwości „dopytki”
  23. Egzamin poprawkowy jest egzaminem pisemnym opisowym, jeśli podchodzi do niego więcej niż 15 osób, lub ustnym – jeśli podchodzi do niego 15 lub mniej osób. Na egzaminie w terminie poprawkowym są 3 pytania. Egzaminator dopuszcza możliwość dopytki, jeśli odpowiedzi nie są w pełni satysfakcjonujące, pod warunkiem, że student odpowiedział szczegółowo na więcej niż 1 pytanie.