Rok akademicki 2026/27, semestr zimowy
Osoba odpowiedzialna za dydaktykę: prof. dr hab. Olga Ciepiela
Godziny przyjęć: uzgadniane na bieżąco w sekretariacie.
Wszystkie informacje przeznaczone dla studentów zamieszczane są na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej Zakładu na bieżąco.
Roczny wymiar zajęć:
wykład 45 h
seminarium 15 h
ćwiczenia 60h
Wykłady odbywają się zgodnie z planem zajęć (sala C WF)
Seminaria odbywają się zgodnie z planem zajęć
Ćwiczenia odbywają się na terenie Zakładu ul. Banacha 1a (Laboratorium Szpitala CSK UCK WUM; blok C; niski parter).
Cel nauczania przedmiotu:
Zdobycie umiejętności określania celu badań laboratoryjnych i ich interpretacja w poszczególnych jednostkach chorobowych, a także samodzielne wykonywanie wybranych badań zdecentralizowanych.
Cele szczegółowe:
· Nabycie umiejętności określania algorytmów postępowania laboratoryjnego w rozpoznaniu, monitorowaniu oraz profilaktyce zaburzeń narządowych i układowych
· Nabycie umiejętności interpretacji wyników badań laboratoryjnych
· Nabycie umiejętności oceny przydatności diagnostycznej badań laboratoryjnych
· Nabycie umiejętności prowadzenia kontroli jakości analitycznej
· Zapoznanie się z zasadami badań POCT
· Zapoznanie się z najnowszymi technikami elektroforetycznymi i ich zastosowaniem w diagnostyce gammapatii
· Nabycie umiejętności pobierania krwi kapilarnej do badań gazometrycznych, zapoznanie się z czynnikami wpływającymi na jakość wyniku
Program:
Tematy wykładów:
1. Rola badań w rozpoznaniu, monitorowaniu leczenia, ocenie stopnia wyleczenia, profilaktyce, stratyfikacji ryzyka. Pojęcie medycyny laboratoryjnej opartej na faktach. Badania w trybie pilnym. Badania przesiewowe. dr Marzena Iwanowska
2. Sposoby wyrażania i interpretacji wyników badań laboratoryjnych. Różne pojęcia „normy”. Pojęcie profili i algorytmów. Akceptacja i autoryzacja. Błędy i interferencje mgr Milena Małecka-Giełdowska
3. Pacjent hematologiczny okiem diagnosty laboratoryjnego. Choroby rozrostowe układu krwiotwórczego mgr Weronika Ziemian
4. Działanie metaboliczne hormonów. Problemy diagnostyczne w endokrynologii prof. dr hab. Olga Ciepiela
5. Diagnostyka zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowo-magnezowej. Metabolizm kostny dr Marzena Iwanowska
6. Rola badań laboratoryjnych w chorobach autoimmunizacyjnych. dr Paweł Kozłowski
7. Ocena stanu gospodarki wodno-elektrolitowej dr Marzena Iwanowska
8. Wpływ zmienności biologicznej na interpretację wyników badań laboratoryjnych. Odrębności diagnostyki laboratoryjnej w zależności od wieku i płci mgr Milena Małecka-Giełdowska
9. Aspekty teoretyczne oceny równowagi kwasowo-zasadowej dr Marzena Iwanowska
10. Laboratoryjna diagnostyka chorób metabolicznych. Badania przesiewowe noworodków. prof. dr hab. Olga Ciepiela
11. Podstawowe testy serologiczne w diagnostyce chorób zakaźnych dr Marzena Iwanowska
12. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeń lipidowych prof. Grażyna Sygitowicz
13. Diagnostyka zaburzeń układu odpornościowego. Diagnostyka chorób alergicznych dr Paweł Kozłowski
14. Diagnostyka laboratoryjna niepłodności. Diagnostyka laboratoryjna kobiet ciężarnych mgr Weronika Ziemian
15. Diagnostyka laboratoryjna chorób o podłożu neurologicznym dr Paweł Kozłowski
Tematy seminariów (Uwaga! Studenci przychodzą przygotowani - praca w grupach uzgodniona z prowadzącym seminarium!!)
1. Błędy przedlaboratoryjne i laboratoryjne. Kontrola jakości w laboratorium mgr Milena Małecka-Giełdowska
2. Diagnostyka chorób zakaźnych i tropikalnych dr Marzena Iwanowska
3. Diagnostyka laboratoryjna w stanach zagrożenia życia mgr Milena Małecka-Giełdowska
4. Diagnostyka POCT dr Marzena Iwanowska
5. Diagnostyka zatruć dr Marzena Iwanowska
6. Diagnostyka chorób rzadkich prof. dr hab. Olga Ciepiela
7. Amyloidoza i choroby spichrzeniowe mgr Aleksandra Kumorek
8.Terapia monitorowana stężeniem leku w praktyce klinicznej dr Marzena Iwanowska (1h)
Tematy ćwiczeń:
Ćwiczenia obejmują: wprowadzenie prowadzącego, interpretację wyników badań, samodzielne wykonywanie wybranych testów
1. Hiperbilirubinemia – aspekty kliniczne i analityczne. Wpływ wysokich stężeń bilirubiny na jakość wyników innych parametrów laboratoryjnych. Diagnostyka laboratoryjna chorób wątroby z uwzględnieniem etiologii. dr Marzena Iwanowska
2. Rola laboratorium w diagnostyce bólu w klatce piersiowej i bólów brzucha. mgr Milena Małecka-Giełdowska
3. Choroba nowotworowa. mgr Kamila Kurzajak
4. Rola badań laboratoryjnych w chorobach nerek o różnej etiologii. Metody określania przesączania kłębuszkowego. dr Marzena Iwanowska
5. Pobieranie materiału do badań diagnostycznych. Mgr Aleksandra Kumorek
6. Laboratoryjna diagnostyka cukrzycy, insulinooporności. Zespół metaboliczny. Prof. dr hab. Olga Ciepiela
7. Rola oznaczeń białek w różnym materiale biologicznym. Hipo- i hiperproteinemia, proteinuria. dr Marzena Iwanowska
8. Techniki elektroforetyczne (w tym elektroforeza kapilarna, immunofiksacja) i ich zastosowanie w laboratorium, ze szczególnym uwzględnieniem diagnostyki gammapatii. mgr Aleksandra Kumorek
9. Badania układu krzepnięcia i fibrynolizy w diagnostyce zaburzeń i monitorowaniu leczenia przeciwzakrzepowego. mgr Kamila Kurzajak
10. Walidacja metody. Praktyczna ocena precyzji i liniowości. Walidacja wyniku badania. Badania zdecentralizowane na wybranych przykładach. Materiał do oznaczeń glukozy mgr Weronika Ziemian
11. Ocena wyników gazometrii wraz z elektrolitami i metabolitami (pobieranie krwi, wykonanie oznaczeń, wpływ przechowywania). dr Marzena Iwanowska
12. Immunochemiczne badania laboratoryjne w chorobach bakteryjnych i wirusowych z uwzględnieniem zakażeń HIV, WZW. HPV oraz zakażenia w ciąży (toxoplazmoza, różyczka, CMV). dr Marzena Iwanowska
13. Rola badań laboratoryjnych w ocenie zaburzeń wchłaniania. Niedokrwistości niedoborowe. Mgr Weronika Ziemian
14. Interpretacja wyników zbiorczych.mgr Milena Małecka-Giełdowska, mgr Weronika Ziemian
15. Interpretacja wyników zbiorczych. Kolokwium zaliczeniowe.prof. Olga Ciepiela, dr Marzena Iwanowska
Formy kontroli i ocena wyników nauczania
- 3 kartkówki przed rozpoczęciem ćwiczeń oceniające przygotowanie studentów do zajęć
- Kolokwium zaliczeniowe ustne z interpretacji wyników zbiorczych
- podsumowujący egzamin testowy o warunkach którego studenci są powiadomieni na początku zajęć
Sesja egzaminacyjna: semestr zimowy 5 roku studiów.
Literatura obowiązkowa
1. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. Solnica B, Dembińska-Kieć A, J. Naskalski Edra Urban & Partner, 2022, Wydanie: V
2. Diagnostyka laboratoryjna w pielęgniarstwie i położnictwie. O. Ciepiela, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021
3. Próbki: od pacjenta do laboratorium. W.G. Guder, S. Narayan, H. Wisser, B. Zawta, Medpharm, Wrocław 2012, wyd.2
4. Diagnostyka laboratoryjna. Bogdan Solnica, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019, wyd.2
Literatura zalecana:
1. Diagnostyka laboratoryjna. B. Neumeister, I. Besenthal, H. Liebich, Edra Urban & Partner, Wrocław 2013, wyd.2
2. Diagnostyka laboratoryjna t. 1 i 2. N.A. Brunzel, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, wyd.1
3. Interpretacja badań laboratoryjnych. J. Wallach, Medipage, Warszawa 2011, wyd.1
4. Medycyna laboratoryjna oparta na dowodach naukowych. C.P. Price, R.H. Christensen, MedPharm, Wrocław 2011, wyd.1
Czasopisma medyczne z ostatnich 5 lat ze szczególnym uwzględnieniem: Badanie i diagnoza, Diagnostyka laboratoryjna, Diagnosta Laboratoryjny, Laboratorium medyczne