Zakład Medycyny Laboratoryjnej
Zakład Medycyny Laboratoryjnej

Analityka ogólna

Rok akademicki 2025/2026, semestr letni
Osoba odpowiedzialna za dydaktykę: dr Marzena Iwanowska
Godziny przyjęć studentów uzgadniane na bieżąco w sekretariacie.

Wszystkie informacje przeznaczone dla studentów zamieszczane są na tablicy ogłoszeń na bieżąco.
Zajęcia obejmują 60 godzin, w tym: wykłady 15, seminaria 10, ćwiczenia 30       ECTS = 5.

Seminaria i ćwiczenia - sale ćwiczeniowe Zakładu Medycyny Laboratoryjnej, ul. Banacha 1a

Wykłady – 

Forma zaliczenia przedmiotu: Egzamin pisemny w sesji letniej

Celem nauczania Analityki ogólnej jest:

  • Zapoznanie się z podstawowymi technikami, stosowanymi w  badaniach z zakresu analityki ogólnej.
  • Poznanie czynników wpływających na jakość wyników badań laboratoryjnych.
  • Zapoznanie się z zasadami pracy w rutynowym laboratorium medycznym.
  • Zapoznanie się z zastosowaniem technik analitycznych w medycznym laboratorium diagnostycznym.
  • Nabycie umiejętności samodzielnego wykonania i interpretacji wyników badania ogólnego moczu.
  • Nabycie umiejętności samodzielnego wykonania i interpretacji wyników badania płynu mózgowo-rdzeniowego.
  • Nabycie umiejętności samodzielnego wykonania i interpretacji wyników badania ogólnego płynów z jam ciała człowieka.
  • Nabycie umiejętności bezpiecznej pracy w laboratorium.
 
wykłady Analityka ogólna 2025-56
Data 18-01 25-01 4-03 11-03 18-03 25-03 1-04 15-04
Godz 14-15:30
Wykład  1 2 3 4 5 6 7 8
kto AK AK AW MI MI AW AW AK
Sala sala Olszewskiego

 

Seminaria
Gr 1,2 Data 24-02 3-03 10-03 17-03 24-03
Godzina 14 - 15:30
  Sem 1 4 3 5 2
kto AK MMG MI MMG MI
Sala sala Olszewskiego
             
             
Gr 3, 4, 5 Data 26-02 5-03 12-03 19-03 26-03
Godzina 14 - 15:30
  Sem 1 4 3 5 2
kto AK MMG MI MMG MI
Sala sala E WF
plan ćwiczeń Analityka ogólna 2025-26
Gr 1 Data 18-02 25-02 4-03 Gr 1a 11-03 25-03 15-04 6-05 13-05 20-05 27,05 10,06
Godz 8:30-11 8:30-11 8:30-11
nr ćw 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 zal
kto AK MI AK MMG MI MI AW MI AW MMG MI+MMG
                           
          Gr 1b 18,03 1,04 22,04          
          8:30-11          
          MMG MI MI          
 
Gr 2 Data 20,02 27,02 6,03 Gr 2a 13,03 27,03 17,04 8,05 15,05 22,05 29,05 12,06
Godz 11:30-14 11:30-14 11:30-14
nr ćw 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 zal
kto AK MI AK MMG MI MI AW MI AW MMG MI+MMG
 
          Gr 2b 20,03 10,04 24,04          
          11:30-14          
          MMG MI MI          
 
Gr 3 Data 19-02 26-02 5-03 Gr 3a 12-03 26-03 16-04 7-05 14-05 21-05 28-01 11-01
Godz 8:30-11 8:30-11 8:30-11
nr ćw 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 zal
kto AK MI AK MMG MI MI AW MI AW MMG MI+MMG
 
          Gr 3b 19,03 9,04 23,04          
          8:30-11          
          MMG MI MI          
 
Gr 4 Data 17-02 24-02 3-03 Gr 4a 10-03 24-03 14-05 5-05 12-05 19-05 26-01 9-01
Godz 8:30-11 8:30-11 8:30-11
nr ćw 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 zal
    AK MI AK MMG MI MI AW MI AW MMG MI+MMG
 
          Gr 4b 17,03 31,03 21,04          
          8:30-11          
          MMG MI MI          
 
Gr 5 Data 20-02 27-02 6-03 Gr 5a 13-03 27-03 17-04 8-05 15-05 22-05 29-05 12-06
Godz 8:30-11 8:30-11 8:30-11
nr ćw 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 zal
    AK MI AK   MMG MI MI AW MI AW MMG MI+MMG
 
          Gr 5b 20,03 10,04 24,04          
          8:30-11          
          MMG MI MI          
  Tematy zajęć z Analityki ogólnej II rok Analityki Medycznej
Wykład 1 Czynniki stanowiące zagrożenie w laboratorium. Podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium, postępowanie po ekspozycyjne przedlekarskie. Podstawowe pojęcia dotyczące kontroli jakości wyników badań laboratoryjnych. AK
Wykład 2 Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. AW
Wykład 3 Badanie płynów z jam ciała. AW
Wykład 4 Mocz jako materiał do badań laboratoryjnych MI
Wykład 5 Rola badania moczu w profilaktyce, diagnostyce i monitorowaniu postępowania medycznego. MI
Wykład 6 Ocena ilościowa elementów morfotycznych krwi, PMR, płynów z jam ciała za pomocą kamer hematologicznych Burkera i Fuchsa-Rosenthala. Technologia pomiarowa w analizatorach zautomatyzowanych. AW
Wykład 7 Badanie ogólne kału. Kierunki badania kału. Badanie na obecność krwi utajonej. Zasada przeprowadzenia badania. Interpretacja wyników badania. Sonda żołądkowa i dwunastnicza. Wskazania i przeciwwskazania do zgłębnikowania żołądka i dwunastnicy. Przygotowanie pacjenta do zgłębnikowania żołądka i dwunastnicy. Badanie czynności wydzielniczej żołądka - badanie pH, kwaśności miareczkowej i obliczenie wartości BAO, MAO i PAO. Interpretacja wyników badania. Badanie soku żołądkowego (cechy fizyczne, chemiczne, skład mikroskopowy). Metody badania motoryki dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego, próba z cholecystokininą.  Analiza kamieni żółciowych i moczowych. BAL. Badanie plwociny. Badanie kamieni. AK
Wykład 8 Cytomorfologia ginekologiczna. Przygotowanie wymazów ginekologicznych. Podstawowe cechy normalnych i patologicznych komórek zawartych w wymazie ginekologicznym. Płyn owodniowy. Metody pobierania składników płynu owodniowego. Badania biochemiczne i morfologiczne płynu owodniowego. AK
   
Seminarium 1 Techniki znajdujące zastosowanie w rutynowym medycznym laboratorium diagnostycznym ze szczególnym uwzględnieniem automatyzacji badań z zakresu analityki ogólnej. Podstawy prowadzenia kontroli wewnątrzlaboratoryjnej. MI
Seminarium 2 Zasady przygotowania pacjenta do badań laboratoryjnych. Zasady znakowania i identyfikacji próbek. Przechowywanie i transport próbek. AK
Seminarium 3 Metody wykorzystywane w badaniu ogólnym moczu. Wpływ interferencji na wyniki badania moczu. Dobowa zbiórka moczu. MI
Seminarium 4 Badanie nasienia. Podstawowe parametry ejakulatu, badania morfologiczne. Badania biochemiczne. WZ
Seminarium 5 Płyn stawowy. Metody pobierania płynu stawowego. Kierunki badania płynu stawowego. Skład chemiczny płynu stawowego. Elementy morfotyczne występujące w płynie stawowym i metody ich badania. AW
   
Ćwiczenie 1 Badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem standaryzacji badania osadu moczu. MI
Ćwiczenie 2 Zajęcia praktyczne z badania moczu ze szczególnym uwzględnieniem roli pasków testowych. Znaczenie kliniczne wykrywania narkotyków i leków w moczu za pomocą testów paskowych. ZAJĘCIA W PODGRUPACH MI
Ćwiczenie 3 Badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem mikroskopowej oceny osadu. Metody barwienia osadu moczu. ZAJĘCIA W PODGRUPACH MI
Ćwiczenie 4 Badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem mikroskopowej oceny osadu. Badanie ogólne płynu mózgowo-rdzeniowego. AW
Ćwiczenie 5 Zajęcia praktyczne z badania płynu mózgowo-rdzeniowego. ZAJĘCIA W PODGRUPACH MMG
Ćwiczenie 6 Zajęcia praktyczne z badania płynów ustrojowych. Rola badania płynów z jam ciała. Pojęcia przesięku i wysięku. Metody ich różnicowania. AW
Ćwiczenie 7 Ocena jakościowa i ilościowa moczu i płynu mózgowo-rdzeniowego. Interpretacja wyniku MI
Ćwiczenie 8 Rola badania kału w różnych patologiach klinicznych. Inny materiał biologiczny (kamienie, ślina, łzy, włosy, nasienie). Badanie kału: makroskopowe, mikroskopowe (wykrywanie  skrobi, tłuszczu, włókien mięsnych), chemiczne (wykrywanie barwników żółciowych, chymotrypsyny, krwi utajonej). Zajęcia praktyczne z badania kału. AK
Ćwiczenie 9 Badanie płynu z jamy ciała ze szczególnym uwzględnieniem cytozy. AW
Ćwiczenie 10 Wartości odniesienia i ich znaczenie w interpretacji wyniku. Wpływ wybranych czynników osobniczych na wynik badania laboratoryjnego /zmienność osobnicza, wiek, płeć, rytmy biologiczne/. Wpływ wybranych czynników zewnętrznych na wynik oznaczenia laboratoryjnego /pożywienie, aktywność fizyczna, używki głodzenie/, Standardy przy pobieraniu materiału do badań laboratoryjnych. Czynniki przed analityczne wpływające na wynik badania. Analiza stopnia hemolizy w próbce. Interferencje. Rola i rodzaje antykoagulantów. Obieg materiału i zasady dokumentacji ze szczególnym uwzględnieniem etapu przygotowania próbek do badania (wirowanie, sedymentacja). Wizyta w laboratorium. AK

Metody organizacji pracy: 
Studenci pracują samodzielnie, wykonując praktycznie zadania przewidziane programem.
Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest udział we wszystkich zajęciach zaliczenie kolokwiów, egzaminu praktycznego oraz egzaminu pisemnego.

Formy kontroli i ocena wyników nauczania:
Zaliczenie wykładów.
Cząstkowe zaliczenia praktyczne i teoretyczne.
Egzamin praktyczny i teoretyczny.

Literatura obowiązkowa:

  • Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. A. Dembińska-Kieć, J. Naskalski wyd. 3
  • Próbki: od pacjenta do laboratorium. W.G. Guder, S. Narayan, H. Wisser, B. Zawta
  • Wydzieliny człowieka. M. Uszyński, K. Worowski
  • Dostępne atlasy moczu

Literatura zalecana: 

  • Diagnostyka laboratoryjna. B. Neumeister, I. Besenthal, H. Liebich
  • Diagnostyka laboratoryjna t. 1 i 2. N.A. Brunzel
  • Interpretacja badań laboratoryjnych. J. Wallach
  • Dostarczane na zajęciach bieżące publikacje